Ba ngày sau, vào ngày 17-9, trong lúc Cục Hải quan (BOC) vẫn đang đánh giá cách xử lý, con tàu bất ngờ rời khỏi cảng Davao.
Ngay khi biết tàu rời cảng, Bộ trưởng Tiu Laurel đã chỉ đạo cơ quan thanh tra và thực thi của Bộ Nông nghiệp ban hành lệnh giữ tàu (hold order) trên toàn quốc, đồng thời báo động Cục Hải quan BOC đề phòng tàu Tây Sơn 2 tìm cách bốc dỡ hàng tại một cảng khác ở Philippines.
Hải quân Philippines sau đó chặn bắt tàu ở vùng biển ngoài khơi Sarangani và áp giải về Cảng General Santos. Ngay cả khi đã bị bắt giữ, thuyền trưởng vẫn tiếp tục chống đối các nỗ lực kiểm tra của BPI, theo Inquirer và các tờ báo Philippines. Cuối cùng, giới chức trách đã ra lệnh đưa con tàu quay trở lại cảng Davao. Hiện tại, tàu vẫn đang nằm chờ tại đây để BOC quyết định số phận của lô hàng.
Sau đó, ngày 21-9 nhà chức trách Philippines tiếp tục giữ tàu Lucky Star chở 7.500 tấn gạo tại cảng Limay, tỉnh Bataan. Lô hàng do nhà máy Krystal San Pedro Rice Mill ở địa phương đứng tên nhập khẩu, trị giá 262,5 triệu peso. Tàu bị lập biên bản và lệnh tạm giữ (WSD) do nội dung khai báo trên giấy phép nhập khẩu (SPSIC) không đồng nhất với hàng hóa thực tế trên tàu. Ngoài ra, giấy phép nhập khẩu đã bị Bộ Nông nghiệp Philippines hủy bỏ từ trước.
Trong hai ngày 20 và 21-10 tới đây, Thượng viện Philippines sẽ tiến hành phiên điều trần về “âm mưu buôn lậu gạo” trên hai tàu hàng Việt Nam Tây Sơn 2 và Lucky Star với số hàng có tổng trị giá khoảng 700 triệu peso, tức hơn 11 triệu USD hoặc gần 288 tỷ đồng.
Có vài điểm mình không hiểu:
Khó có thể là âm mưu buôn gạo lậu có tổ chức từ Việt Nam qua Philippines, nhưng hành đông của thuyền trưởng tàu Tây Sơn 2 là khá lạ? Tại sao lại phải chạy? Làm sao có thể chạy thoát được? Được biết giấy phép nhập khẩu gạo cho lô hàng này vừa bị hủy bởi Bộ Nông nghiệp Philippines vài ngày trước khi tàu cập bến.
Đối với tàu Lucky Star, việc hủy giấy phép nhập khẩu nông sản của Bộ Nông nghiệp Philippines trước khi tàu cập bến và quy trình xử lý lô hàng không có giấy phép. Việc vô hiệu hóa Chứng nhận kiểm dịch thực vật và an toàn nhập khẩu (SPSIC) biến lô hàng thành hàng hóa bất hợp pháp là một hành động pháp lý cần được các bên đưa ra trước toà một cách đúng đắn.
Việt Nam là nhà cung cấp gạo lớn nhất của Philippines, chiếm 70-80% lượng gạo nhập của nước này. Và vì thế, hầu hết các vụ buôn lậu gạo tại Philippines đều liên quan đến gạo nhập từ Việt Nam. Năm 2022 cũng đã từng có tàu Việt Nam chở gạo qua Philippines bị bắt oan gây nhiều thiệt hại.
Mình không biết các tàu này chở gạo theo hợp đồng thương mại hay hợp đồng chính phủ. Hầu hết các hợp đồng xuất khẩu gạo qua Philippines đều chịu sự chi phối bởi các hợp đồng của chính phủ với nhau, cho dù các hợp đồng đó là hợp đồng thương mại. Nếu có bất trắc đều ảnh hưởng đến quan hệ thương mại sau này.
Những vụ việc này cần có bàn tay của nhà chức trách 2 nước can thiệp, đặc biệt là phía Việt Nam, nếu không chính sách xuất khẩu hàng hoá, ngành vận tải biển nói chung và các tàu vận tải của Việt Nam nói riêng có thể sẽ phải chịu rất nhiều thiệt thòi. Tàu mất cả tuần để xếp hàng lên tàu và mất 4-10 ngày để đến các cảng ở Philippines, trong khi đó họ ra lệnh hủy giấy phép nhập khẩu chỉ trong vài ngày trước khi tàu đến cảng dỡ là rất vô lý.
Mình đọc trên mạng của Philippines có rất nhiều người dân của họ phản đối lệnh bắt giữ này và lo lắng ai sẽ còn tin chính phủ của họ nữa…
0 Comments