Grab, Be, Uber, AirBnb, các nền tảng cho shippers, Booking, Sàn vé máy bay, Sàn thương mại điện tử… thực chất họ kinh doanh không theo các cách thông thường như nhận thức vốn có của phần lớn các suy nghĩ thông thường. Họ đi trước thời đại. Uber, Grab, Be, shipper platform… không phải doanh nghiệp vận tải. AirBnb, Booking… không phải là các công ty quản lý khách sạn. Sàn vé máy bay không phải hãng bay. Sàn thương mại điện tử không phải công ty bất động sản cho thuê bất động sản. Đơn giản những thứ như này là công ty công nghệ cung cấp nền tảng công nghệ trung gian.
Những người tham gia vào các ứng dụng này hoàn toàn không ký hợp đồng với công ty cung cấp ứng dụng. Họ chỉ tạo sân chơi ai thấy hợp với mình thì tham gia. Ai có phương tiện mà rảnh rỗi thì nhảy vào, bật ứng dụng, chạy chở người, giao hàng. Ai có nhà rảnh thì đăng ké lên đó cho người khác thuê, hết rảnh thì đóng lại. Các doanh nghiệp, hãng bay, nhà môi giới ngoài kinh doanh offline thì đưa lên các kênh online tận dụng thêm kênh quảng cáo cho doanh nghiệp mình.
Ở đây vấn đề của các cơ quan quản lý thay vì nghĩ cách quản lý những platform, những sàn thương mại điện tử đó theo cách quản lý các công ty công nghệ, các ứng dụng điện tử hơi khó vì hầu hết các nhà quản lý sàn, ứng dụng đó là của nước ngoài, thì họ chọn biện pháp kỳ lạ là bày ra nhiều thủ tục hơn để quản lý những người tham gia ứng dụng đó.
Ai muốn tham gia grab, be… phải tham gia thêm vào một hợp tác xã, rồi phù hiệu, rồi tập huấn, rồi biển số màu khác, bắt lắp định vị… tương tự cho cách quản lý đối với các ngành nghề khác có ứng dụng thương mại điện tử như vậy… Không chỉ vậy, họ còn nhờ các ứng dụng thu thuế chả sót đồng nào. Trong khi đó, cách quản lý giá cả, ăn chia lợi nhuận, quyền lợi của người tham gia thì không được chú ý.
Chính cách quản lý tréo nghoe vậy nên sẽ phát sinh ra một lực lượng lao động không hề có bất cứ quyền lợi nào và họ bị đẩy ra đường với tất cả mọi rủi ro tự mình gánh chịu. Vài chục năm nữa, lực lượng này về già không có ai đảm bảo cho họ các quyền lợi cơ bản vì cách quản lý quá ưu việt hiện tại.
Một nền kinh tế phát triển bền vững phải có người tạo nên sản phẩm, dịch vụ một cách rõ ràng và họ phải được đảm bảo tốt nhất các quyền lợi cơ bản cho họ.
Nền kinh tế hớt váng, thay vì tạo nền cho vững và ứng dụng cái mới, cái tốt, công nghệ mới để phát triển thì họ chỉ tạo nên một lớp người dễ dãi tham gia vào thị trường lao động một cách tự do và đầy bất công và đương nhiên tự nhận lấy phần thiệt thòi. Cũng chính vì vậy nên chuyện biểu tình, bãi công hầu như không tác động đến bất cứ doanh nghiệp quản lý ứng dụng.
Hồi xưa giai cấp vô sản bị bóc lột vì không có tư liệu sản xuất và buộc phải bán sức lao động, thì lớp lớp thanh niên, trung niên thời đại mới hiện tại lại rơi vào một bi kịch tinh vi hơn: Tự bỏ tiền mua tư liệu sản xuất, tự gánh chịu mọi rủi ro, nhưng vẫn bị bóc lột đến tận xương tủy và chẳng có gì đảm bảo cho tương lai.
0 Comments