Xóm 9, La Châu

Tôi đọc báo khá nhiều và biết nhiều làng quê hiếu học có tiếng ở khắp nơi trên đất nước này.
Nhưng tôi cũng đi khá nhiều nơi, lưu lại khá lâu ở nhiều làng quê Việt nhưng ít có nơi nào mà truyền thống hiếu học đậm nét như xóm 9, thôn La Châu, xã Nghĩa Trung, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi nơi tôi sinh ra.

Thời trước năm 75 thì tôi không biết rõ nhưng có nghe có người là ông Sơn tiến sĩ bên tận Anh xa xôi. Sau này thì khởi đầu là một tiến sĩ đang dạy tại Đại học tài chính kế toán Quảng Ngãi, sau đó là rất nhiều gia đình 3, 4 người con nhưng tất cả đều ít nhất tốt nghiệp đại học và hiện đang rất thành công trên trường đời. Có người hiện là nhà văn có tiếng tăm trên văn đàn với nhiều tập truyện ngắn được xuất bản như "tôi vào đời" đã chuyển thể phim trên HTV một thời, "theo đuổi tâm trạng mỹ nhân", du ký "lữ khách gió bụi xa gần"...

Một xóm thuần nông, không thu nhập gì khác ngoài mấy sào ruộng lúa khá bé nên việc cho các con ăn học là cực kỳ khó khăn. Tôi vẫn nhớ mãi cảnh ông Dũng là người bạn rất thân của ba tôi lên nhà nói chuyện khi người con út của ông là anh Hiện vào đại học. Ông bảo ba tôi, "ông thấy đó nhà tui giờ còn duy nhất chiếc xe đòn dông không vè, không thắng này là đáng giá ngoài 4 bức tường", rồi ông cười ha hả thật sảng khoái.

Hồi đó ba tôi hay bảo cách duy nhất để thoát khói cảnh tát nước, dang mưa dang nắng làm lúa thì chỉ có cách duy nhất là học.

Hình như cái đất nó cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc thành công của con người nơi đây. Chỉ mấy nóc nhà be bé, thấp lè tè nhưng ý chí con người cao vút.

Giờ hầu hết những con người thành công từ nơi đây đều đã rời quê đi đến vùng đất khác sinh sống. Gia đình tôi cũng đã rời đi không còn ai ở đó.

Những nhà có con cái học hành nhiều như nhà ông Nhung, Ông Dũng, Ông Lâm, Ông Lân, Ông Phú (đã mất), Ông Tấn, Ông Viện... cả ông Thiệu, ba tôi nữa. Tất cả những người cha, người mẹ nơi đây thật là những con người tuyệt vời.

Tất cả những người con học hành này đều là thực học và thành đạt nhờ chính khả năng của mình.

Điều khá tiếc là rất nhiều người thành đạt, trình độ rất cao nhưng không ai tham gia chính quyền hay ở lại quê để vực dậy kinh tế nơi đây. Hiện ở đây vẫn là vùng quê nghèo với thu nhập chính từ ít ruộng lúa.

Nhớ quê nổ chút về quê mình chơi, ai không tin về đó hỏi xem.